§ 28a słowo po słowie

Ust. 1 — czujka dymu

„Pomieszczenie mieszkalne lub jednostkę mieszkalną, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1944), w których są świadczone usługi hotelarskie, a także lokal mieszkalny należy wyposażyć w co najmniej jedną autonomiczną czujkę dymu, spełniającą wymagania Polskiej Normy dotyczącej autonomicznych czujek dymu.”

„Pomieszczenie mieszkalne lub jednostkę mieszkalną (…), w których są świadczone usługi hotelarskie” — chodzi o miejsca noclegowe: pokoje i jednostki w obiektach, w których świadczy się usługi hotelarskie. Ustawa o usługach hotelarskich definiuje je jako krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi i miejsc noclegowych (art. 3 ust. 1 pkt 8, Dz.U. 2023 poz. 1944).

„a także lokal mieszkalny” — każde mieszkanie, bez względu na to, czy mieszka w nim właściciel, czy najemca. Rozporządzenie nie definiuje „lokalu mieszkalnego”, więc nie rozstrzyga wprost, czy obejmuje cały dom jednorodzinny.

„w co najmniej jedną” — minimum to jedna czujka na lokal. Przepis nie wymaga czujki w każdym pokoju i nie wskazuje, w którym pomieszczeniu ma wisieć. Miejsce montażu podaje instrukcja producenta (zob. § 3 ust. 3a niżej).

„autonomiczną czujkę dymu” — rozporządzenie odróżnia autonomiczne czujki od systemu sygnalizacji pożarowej: wymienia je osobno w tytule rozdziału 6, a system sygnalizacji traktuje w ust. 2 jako rozwiązanie, które zwalnia z czujki.

„spełniającą wymagania Polskiej Normy dotyczącej autonomicznych czujek dymu” — przepis odsyła do normy, ale nie podaje jej numeru. Nie wymaga certyfikatu ani znaku konkretnej jednostki — wymaga zgodności z normą.

Ust. 2 — kiedy czujka dymu nie jest potrzebna

„Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku ochrony pomieszczenia mieszkalnego, jednostki mieszkalnej lub lokalu mieszkalnego, o których mowa w ust. 1, przez system sygnalizacji pożarowej lub stałe samoczynne urządzenie gaśnicze.”

Wyłączenie działa, gdy lokal jest chroniony instalacją: systemem sygnalizacji pożarowej albo stałym samoczynnym urządzeniem gaśniczym (np. tryskaczami). Instalacja w innej części budynku — na przykład tylko w garażu podziemnym — nie musi oznaczać, że chroni mieszkanie.

Ust. 3 — czujka tlenku węgla (czadu)

„Pomieszczenie, w którym odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, wchodzące w skład lokalu mieszkalnego lub lokalu użytkowego przeznaczonego na pobyt ludzi, znajdującego się w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL, należy wyposażyć w co najmniej jedną autonomiczną czujkę tlenku węgla, spełniającą wymagania Polskiej Normy dotyczącej urządzeń elektrycznych do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych.”

Warunki, które muszą być spełnione łącznie:

1. Pomieszczenie, w którym odbywa się proces spalania paliwa stałego (drewno, węgiel, pellet), ciekłego (olej) lub gazowego (gaz ziemny, propan). Czujka ma być w tym pomieszczeniu, a nie gdziekolwiek w lokalu.
2. To pomieszczenie wchodzi w skład lokalu mieszkalnego albo użytkowego przeznaczonego na pobyt ludzi. Wspólna kotłownia budynku, która nie jest częścią żadnego lokalu, nie spełnia tego warunku.
3. Lokal leży w strefie pożarowej kategorii ZL (zagrożenie ludzi).
4. Wymóg: co najmniej jedna autonomiczna czujka tlenku węgla zgodna z Polską Normą dla urządzeń elektrycznych do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych. Numeru normy przepis znów nie podaje.

Ust. 4 — dwa wyłączenia dla czujki czadu

„Przepisu ust. 3 nie stosuje się w przypadku, gdy proces spalania odbywa się w urządzeniu z zamkniętą komorą spalania, a także gdy spalanie ma miejsce w zasilanym paliwem gazowym urządzeniu przeznaczonym do przygotowania posiłków.”

• Zamknięta komora spalania — rozporządzenie jej nie definiuje. To cecha konstrukcyjna urządzenia; czy ją ma, podaje producent w instrukcji lub na tabliczce znamionowej.
• Gazowe urządzenie do przygotowania posiłków — kuchenka i płyta gazowa. Jeśli w kuchni jest tylko kuchenka gazowa, ust. 3 nie wymaga czujki czadu. Jeśli w tym samym pomieszczeniu stoi też gazowy podgrzewacz wody z otwartą komorą, wyłączenie dla kuchenki nie zwalnia z obowiązku — podgrzewacz spełnia warunki ust. 3 sam.

§ 2 — kiedy wymagania zaczynają obowiązywać

Rozporządzenie weszło w życie 23 grudnia 2024 r. Dla lokali, które były wtedy już użytkowane, § 2 daje okres przejściowy:

„W przypadku lokali mieszkalnych użytkowanych jako takie lokale w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, wymagania określone w § 28a rozporządzenia zmienianego w § 1, stosuje się od dnia 1 stycznia 2030 r.”

„W przypadku pomieszczeń, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, wchodzących w skład lokali mieszkalnych, użytkowanych jako takie pomieszczenia w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, wymagania określone w § 28a rozporządzenia zmienianego w § 1, stosuje się od dnia 1 stycznia 2030 r.”

„W przypadku pomieszczeń mieszkalnych oraz jednostek mieszkalnych, w których są świadczone usługi hotelarskie, a także wchodzących w skład lokali użytkowych pomieszczeń, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, użytkowanych jako takie pomieszczenia lub jednostki w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, wymagania określone w § 28a rozporządzenia zmienianego w § 1, stosuje się od dnia 30 czerwca 2026 r.”

Lokal oddany do użytkowania po 23 grudnia 2024 r. nie korzysta z żadnego z tych terminów — wymagania § 28a dotyczą go od razu.

§ 3 ust. 3a — konserwacja według producenta

Ta sama nowelizacja dodała do rozporządzenia § 3 ust. 3a. Ogólna zasada z § 3 ust. 3 każe przeglądać urządzenia przeciwpożarowe co najmniej raz w roku:

„Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.”

Czujek autonomicznych ta zasada nie obejmuje:

„Wymagań, o których mowa w ust. 1-3, nie stosuje się do autonomicznych czujek dymu i autonomicznych czujek tlenku węgla. Urządzenia te należy zamontować, konserwować i eksploatować w sposób określony w instrukcjach obsługi, opracowanych przez ich producentów.”

W praktyce: częstotliwość testów, wymiana baterii i koniec okresu użytkowania wynikają z instrukcji producenta danej czujki, a nie z rozporządzenia.

Czego w § 28a nie ma

• liczby czujek w zależności od metrażu ani obowiązku czujki w każdym pokoju,
• wymogu montażu w konkretnym pomieszczeniu (dla czujki dymu),
• czujników gazu — przepis dotyczy czujek dymu i tlenku węgla,
• kar — rozporządzenie ich nie przewiduje; o tym, co grozi, piszemy w artykule Kary i kontrole,
• wskazania, kto kupuje i montuje czujkę — to wynika z ustawy o ochronie przeciwpożarowej: Kto odpowiada.

Ostatnia zmiana rozporządzenia, z 28 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1276), § 28a nie zmieniła — dotyczy oznakowania punktów schronienia.

Źródła

• Dz.U. 2024 poz. 1716 — Rozporządzenie MSWiA z 21 listopada 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (tekst odczytany 14 listopada 2026)
• Dz.U. 2023 poz. 822 — Rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów — tekst jednolity (tekst odczytany 14 listopada 2026)
• Dz.U. 2026 poz. 1276 — Rozporządzenie MSWiA z 28 września 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (tekst odczytany 14 listopada 2026)
• Dz.U. 2023 poz. 1944 — Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych — tekst jednolity (tekst odczytany 14 listopada 2026)